BIM w Polsce

Świadomość i wykorzystanie BIM w Polsce

W ciągu ostatnich lat BIM przeszedł w Polsce drogę od technologii kojarzonej głównie z zaawansowanym modelowaniem 3D do praktycznego standardu pracy przy wielu złożonych inwestycjach projektowych, kubaturowych i infrastrukturalnych. Coraz częściej BIM jest rozumiany nie jako pojedyncze narzędzie, lecz jako metodyka zarządzania informacją o obiekcie w całym cyklu życia inwestycji.

Zmiana ta wynika z rosnących oczekiwań inwestorów, rozwoju narzędzi chmurowych, powszechniejszego wykorzystania CDE oraz coraz większego znaczenia standaryzacji danych. Istotną rolę odgrywają również normy serii ISO 19650, BIM Standard PL oraz podejście openBIM.

Po co nam BIM?

BIM pozwala lepiej planować, koordynować i kontrolować proces inwestycyjny. Jego największa wartość nie ogranicza się do modelu 3D. Kluczowe znaczenie ma uporządkowana informacja, która może być wykorzystywana przez projektantów, wykonawców, inwestorów i zarządców obiektów.

Najważniejsze korzyści to: lepsza koordynacja międzybranżowa, wcześniejsze wykrywanie kolizji, większa przewidywalność kosztów i harmonogramów, sprawniejsze zarządzanie zmianami, mniej błędów wykonawczych oraz przygotowanie danych do eksploatacji i zarządzania majątkiem.

Jak w pełni wykorzystać zalety BIM?

Największe korzyści z BIM osiągają organizacje, które wdrażają go jako proces, a nie wyłącznie jako zmianę oprogramowania. Oznacza to konieczność określenia wymagań informacyjnych, zasad współpracy, standardów danych, odpowiedzialności oraz sposobu wymiany informacji.

Kluczowe elementy to EIR, BEP, CDE, standardy klasyfikacji i nazewnictwa, procedury akceptacji i publikacji informacji oraz otwarte formaty wymiany danych, w tym IFC i BCF.

Najważniejsze wyzwania rynku

Mimo wyraźnego rozwoju BIM w Polsce, pełne wykorzystanie jego potencjału nadal wymaga uporządkowania kompetencji, standardów i oczekiwań pomiędzy uczestnikami inwestycji.

Najważniejsze bariery to nierówny poziom kompetencji BIM, różne interpretacje wymagań przez inwestorów i wykonawców, brak jednolitego standardu danych w wielu projektach oraz ograniczone wykorzystanie danych BIM po zakończeniu budowy.

Ewolucja cyfryzacji w budownictwie

Dziś BIM warto pokazywać jako jeden z etapów szerszej transformacji cyfrowej sektora AEC:

Jeszcze niedawno celem transformacji cyfrowej było przejście z projektowania 2D do BIM. Obecnie BIM jest elementem szerszego ekosystemu zarządzania informacją. Coraz większą wartość stanowią dane gromadzone w CDE, wykorzystywane następnie przez cyfrowe bliźniaki i rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji.

Digital Twins – kolejny etap rozwoju BIM

Digital Twin, czyli cyfrowy bliźniak, to cyfrowa reprezentacja rzeczywistego obiektu, która może łączyć dane projektowe, wykonawcze i eksploatacyjne. W praktyce oznacza to przejście od modelu wykorzystywanego głównie na etapie projektowania i budowy do środowiska danych wspierającego decyzje w całym cyklu życia aktywa.

Cyfrowy bliźniak nie jest jedynie modelem 3D. Jego wartość wynika z powiązania modelu z aktualnymi danymi, na przykład z systemów zarządzania budynkiem, IoT, skanowania 3D, czujników, dokumentacji powykonawczej i systemów utrzymania obiektu.

Digital Twins mogą wspierać zarządzanie budynkami i infrastrukturą, planowanie remontów i modernizacji, monitorowanie zużycia energii, analizę wykorzystania przestrzeni, kontrolę kosztów eksploatacyjnych oraz podejmowanie decyzji na podstawie aktualnych danych.

Cyfrowa przyszłość budownictwa

Rozwój BIM w Polsce należy łączyć z szerszym trendem cyfryzacji budownictwa: pracą w chmurze, automatyzacją, skanowaniem 3D, IoT, Digital Twins, AI i analityką danych.

W tym modelu najważniejszy nie jest sam model 3D, ale jakość, dostępność i wiarygodność danych. To one decydują o tym, czy BIM przyniesie realną wartość biznesową: lepszą koordynację, mniej ryzyk, większą przewidywalność i sprawniejsze zarządzanie majątkiem.

Perspektywy rozwoju BIM w Polsce

Polskie przepisy dopuszczają wymaganie narzędzi elektronicznego modelowania danych budowlanych w zamówieniach na roboty budowlane i konkursach. Nie oznacza to powszechnego obowiązku BIM, ale daje zamawiającym podstawę do stosowania takich wymagań w dokumentacji postępowań.

W kolejnych latach można oczekiwać dalszego wzrostu znaczenia BIM w inwestycjach publicznych i prywatnych, szczególnie tam, gdzie istotne są koordynacja, kontrola kosztów, zarządzanie ryzykiem oraz wykorzystanie danych po zakończeniu budowy.